Yangiliklar
04/25/2026Xorijdan xizmatlar importi: O‘zbekistonda soliqlarni ortiqcha to‘lamaslik yo‘llari
1-qadam. Xizmat qayerda ko'rsatilganini aniqlang
Berilishi kerak bo'lgan birinchi savol: ushbu xizmat qayerda ko'rsatilgan deb hisoblanadi — O'zbekistondami yoki xorijdami?
O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 241-moddasiga binoan, bir qator xizmatlar, ularning amalda bajarilish geografiyasidan qat'i nazar, O'zbekiston Respublikasi hududida ko'rsatilgan deb e'tirof etiladi. Bu, masalan, agar xaridor O'zbekistonda bo'lsa, konsalting, yuridik, marketing, buxgalteriya va IT-xizmatlariga taalluqlidir.
2-qadam. Agentning QQS — uni kim to'laydi va nima qilish kerak
Xorijiy kompaniya xizmati O'zbekistonda ko'rsatilgan deb e'tirof etilganda, sizning tashkilotingiz xorijiy kontragent o'rniga budjetga QQSni hisoblashi va to'lashi shart. Bu "soliq agentining QQS" deb ataladi.
Ushbu QQSning keyingi taqdiri sizning soliq tizimingizga bog'liq:
| Soliq tizimi | To'langan QQS bilan nima sodir bo'ladi |
|---|---|
| Umumbelgilangan (QQS to'lovchisi) | QQS hisobga olinadi — amalda biznes uchun xarajat hisoblanmaydi |
| Soddalashtirilgan (AYS / aylanmadan olinadigan soliq) | To'langan QQS kompaniya xarajatlari sifatida tan olinadi |
3-qadam. To'lov manbaidagi foyda solig'i — u qachon yuzaga keladi
QQSdan tashqari, xorijiy kompaniyaga to'lanadigan to'lov to'lov manbaidagi foyda solig'iga tortilishi mumkin (SK 351-modda, daromad kodi 137). Ushbu soliq ham O'zbekiston tomoni tomonidan ushlab qolinadi va o'tkaziladi.
4-qadam. Ikkiyoqlama soliqqa tortishning oldini olish to'g'risidagi bitim
O'zbekiston 55 ta davlat bilan ikkiyoqlama soliqqa tortishning oldini olish to'g'risida bitim imzolagan. Bu bitimlar to'lov manbaidagi soliqni kamaytirish yoki butunlay nolga tushirish imkonini beradi — lekin faqat bir qator shartlar bajarilganda. Nimalarni tekshirish kerak:
- Hamkoringizning davlati bitim imzolangan 55 ta davlat ro'yxatiga kiradimi.
- Hamkorning apostil qo'yilgan amaldagi rezidentlik sertifikati bormi (SK 358-modda).
- Sertifikat shakli va sanasi bo'yicha talablarga javob beradimi.
5-qadam. Rezidentlik sertifikatiga qo'yiladigan talablar
Rezidentlik sertifikati shunchaki rasmiyatchilik emas. Soliq kodeksining 358-moddasiga binoan, unga aniq talablar qo'yilgan:
Sertifikat quyidagilarga javob berishi kerak:
- xorijiy kompaniyaga daromad to'langan sanagacha rasmiylashtirilgan bo'lishi;
- apostilga (yoki belgilangan tartibdagi tasdiqqa) ega bo'lishi;
- aynan to'lov amalga oshirilgan soliq davridagi rezidentlikni tasdiqlashi yoki aniq amal qilish muddatlarini o'z ichiga olishi kerak.
Agar sertifikat pul o'tkazilgandan keyin olingan bo'lsa — imtiyoz qo'llanilmaydi.
Yakuniy sxema: qanday qaror qabul qilish kerak
| Vaziyat | Agentning QQS | To'lov manbaidagi soliq |
|---|---|---|
| Xizmat O'zbekistonda ko'rsatilgan deb e'tirof etilgan | To'lanishi shart | Bitim va sertifikat mavjudligiga bog'liq |
| Hamkor davlati 55 ta davlat ro'yxatida + to'g'ri sertifikat bor | To'lanadi | Bitimga ko'ra kamaytiriladi yoki nolga tushiriladi |
| Hamkor davlati 55 ta davlat ro'yxatida EMAS | To'lanadi | To'liq miqdorda to'lanadi (351-modda) |
| Sertifikat bor, lekin to'lovdan keyin yoki xatolar bilan rasmiylashtirilgan | To'lanadi | To'lanadi — imtiyozni qo'llash mumkin emas |
Qimmatga tushadigan odatiy xatolar
- Sertifikatni "o'tgan sana bilan" olish. To'lov o'tkazilgandan keyin berilgan hujjat imtiyoz huquqini bermaydi.
- Davlatlar ro'yxatini tekshirmaslik. Hamkor davlati bilan ikkiyoqlama soliqqa tortish bitimi bor-yo'qligi — birinchi navbatda aniqlanishi kerak bo'lgan narsa.
- Agentning QQSini to'lamaslik. Majburiyat tomonlarning xohishidan qat'i nazar, avtomatik ravishda yuzaga keladi.
- Shartnoma soliqlardan himoya qiladi deb o'ylash. Ham shartnoma, ham sertifikat kerak va ular to'g'ri tartibda bo'lishi lozim.