Inspektor ogohlantirishsiz keldi — endi bu qonun buzilishi hisoblanadi. PF-63 farmoni biznesingiz uchun nimalarni o’zgartiradi?

Nima bo'ldi?

2026-yil 17-aprelda Prezident «Tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashuvlarni cheklash va nazorat tadbirlari shaffofligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF-63-sonli Farmonni imzoladi. Hujjat aniq mexanizmlarni joriy etadi va davlat organlari uchun qat'iy muddatlarni belgilaydi.

O'zgarishlarning ikki bosqichi

2026-yil 1-iyul: Yangilangan «Yagona davlat nazorati» AT va mobil ilovaning ishga tushirilishi
Tadbirkor o‘z tumanidagi inspektorlar haqida ma’lumot olishi, ularga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yozishi, harakatlarini baholashi hamda tegishli vakolatga ega bo‘lmagan inspektor kelgan taqdirda real vaqt rejimida bildirishnoma olishi mumkin bo‘ladi.

2026-yil 1-avgust: «Biznes himoya» QR-kodi va barcha muloqotlarni majburiy ro‘yxatdan o‘tkazish
Mutlaqo barcha tekshiruvlar — shu jumladan jinoiy ishlar doirasidagi va profilaktik tadbirlar — tizimda ro‘yxatga olinadi. Ro‘yxatdan o‘tmagan har qanday tashrif qonun buzilishi hisoblanadi. Ob'yektdagi QR-kod inspektorning maqomi va vakolatlarini bir zumda tekshirish imkonini beradi.

Asosiy yangi tushuncha: «muloqot»

Farmon nazorat tadbiri hisoblanmaydigan «muloqot» tushunchasini joriy etadi. Bu davlat xizmatchisining tekshirish maqsadisiz istalgan tashrifi yoki tadbirkorni «shunchaki gaplashib olish» uchun chaqirtirishidir. Endilikda bunday muloqotlar ham axborot tizimida ro‘yxatga olinishi shart. Norasmiy bosimlar sezilarli darajada kamayadi — har bir muloqot tizimda raqamli iz qoldiradi.

Muhim: Himoya tizimi faqat hisob-kitobi va hujjatlari joyida bo‘lgan tadbirkorlar uchungina samarali ishlaydi. Aynan buxgalteriyadagi xatoliklar ko‘pincha tekshiruvlar uchun qonuniy asos bo‘ladi. Agar asoslar mavjud bo‘lsa — hech qanday QR-kod yordam bera olmaydi.

Check-list: 1-iyulga qadar nimalar qilish kerak?

• Buxgalteriya va soliq hisobini auditdan o‘tkazish — tizim to‘liq ishga tushgunga qadar barcha tafovutlarni bartaraf etish.
• Oldingi tekshiruvlar hujjatlarini tartibga solish — dalolatnomalar, ko‘rsatmalar va natijalar tayyor turishi kerak.
• Xodimlar uchun yo‘riqnoma ishlab chiqish — inspektor kelganda qanday harakat qilish (qayd etish, xabardor qilish, QR-kodni tekshirish) bo‘yicha xodimlarni o‘qitish.
• 1-iyuldan mobil ilovani o‘rnatish — vakolatsiz inspektor haqida bildirishnomalar real vaqt rejimida keladi.

Farmon soliq tekshiruvlariga ham tegishlimi?

Ha. 2026-yil 1-avgustdan boshlab barcha soliq tekshiruvlari, shu jumladan jinoiy ishlar doirasida o‘tkaziladigan tekshiruvlar ham «Yagona davlat nazorati» ATda ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart.

Agar inspektor ro‘yxatdan o‘tishni rad etsa nima qilish kerak?

Tashrifni mustaqil ravishda qayd eting (videotasvir, sana va vaqtni yozib olish). AT orqali yoki prokuratura organlariga murojaat yo‘llang. Farmon har qanday muloqotni ro‘yxatdan o‘tkazish majburiyatini qat'iy belgilaydi.

Bu yakka tartibdagi tadbirkorlarga (YaTT) ham tegishlimi?

Ha. Hujjatning amal qilishi barcha tadbirkorlik sub'yektlariga — ham yuridik shaxslarga, ham YaTTlarga taalluqlidir.