Yangiliklar

04/07/2026

Sudsiz O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi orqali debitorlik qarzdorligini qanday undirish mumkin

Kontragentlardan pulingizni hatto sud orqali ham ololmayapsizmi? Endi yangi, samaraliroq usul mavjud — debitorlik qarzdorligini O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi orqali undirish. 2025-yilda kuchga kirgan qonunchilikdagi o‘zgarishlar tufayli soliq organlari xo‘jalik yurituvchi subyektlar o‘rtasidagi qarzlarni majburiy undirish funksiyasini o‘z zimmasiga olmoqda.

Asosiy yangilik:
O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-1108-sonli Qonuniga muvofiq, Soliq kodeksining 121-moddasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi. Endilikda korxonalar kontragentlardan debitorlik qarzdorligini undirish bo‘yicha Soliq qo‘mitasiga yozma ariza bilan murojaat qilishlari mumkin.

Qonunchilikda nimalar o‘zgardi?

Ilgari mas’uliyatsiz kontragentdan qarzlarni undirishning yagona yo‘li sudga murojaat qilish edi — bu uzoq davom etadigan, qimmat va har doim ham natija bermaydigan jarayon edi. Toshkentdagi va butun O‘zbekistondagi ko‘plab korxonalar yillab o‘z mablag‘larini qaytara olmay kelishgan.

Huquqiy asos: O‘zbekiston Respublikasining 25.12.2025 dagi O‘RQ-1108-sonli Qonuni — O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 121-moddasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar.

Endi, agar kontragentingiz o‘z majburiyatlarini bajarmasa, siz to‘g‘ridan-to‘g‘ri Soliq qo‘mitasiga murojaat qilishingiz mumkin. Soliq organlari qarzdorni mustaqil ravishda xabardor qiladi va e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda uning bank hisobvarag‘iga inkasso qo‘yadi.

Ariza topshirish uchun majburiy shartlar

⚠️ Muhim shart: Ushbu mexanizmdan foydalanish uchun korxonangizning soliqdan qarzdorligi bo‘lishi kerak. Agar soliq qarzi bo‘lmasa — Soliq qo‘mitasi orqali undirish tartibi qo‘llanilmaydi.

Bu mantiqan to‘g‘ri: soliq organlari korxona o‘z pulini olib, byudjet oldidagi soliq qarzini uzishidan manfaatdor.

Qanday hujjatlarni tayyorlash kerak?

1
Yozma ariza

Vaziyat va qarz miqdorini bayon qilgan holda Soliq qo‘mitasiga murojaatnoma tuzing.

2
Kontragent bilan shartnoma

Tomonlar o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarni tasdiqlovchi shartnoma nusxasini ilova qiling.

3
Soliishtirma dalolatnoma

Muhim: solishtirma dalolatnoma (akt sverki) faqat siz tomondan imzolangan bo‘lishi yetarli.

Undirishning bosqichma-bosqich jarayoni

1-bosqich Ariza topshirish — hujjatlar paketini qo‘mitaga taqdim etish.
2-bosqich Tekshiruv (3 ish kuni) — qarzdorni shaxsiy kabinet orqali xabardor qilish.
3-bosqich Javob muddati (10 ish kuni) — ixtiyoriy to‘lash yoki e’tiroz bildirish uchun vaqt.
4-bosqich Inkasso — mablag‘larni bank tomonidan sizning foydangizga avtomatik yechib olinishi.

Jami muddat: taxminan 13 ish kuni.

Yangi mexanizmning afzalliklari

Sud xarajatlarisiz
Qisqa muddatlar (2-3 hafta)
Topshirishning osonligi
Avtomatik inkasso

Qachon mutaxassislarga murojaat qilish kerak?

Jarayon oddiy ko‘rinsa-da, hujjatlarni to‘g‘ri rasmiylashtirish hal qiluvchi ahamiyatga ega. TURAN OS mutaxassislari sizga yordam beradi:

  • Arizani to‘g‘ri tuzishda.
  • Qonuniy solishtirma dalolatnomani tayyorlashda.
  • Pul mablag‘lari kelib tushguncha jarayonni kuzatib borishda.
Boshqa yangiliklar