Yangiliklar
04/07/2026Sudsiz O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi orqali debitorlik qarzdorligini qanday undirish mumkin
Kontragentlardan pulingizni hatto sud orqali ham ololmayapsizmi? Endi yangi, samaraliroq usul mavjud — debitorlik qarzdorligini O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi orqali undirish. 2025-yilda kuchga kirgan qonunchilikdagi o‘zgarishlar tufayli soliq organlari xo‘jalik yurituvchi subyektlar o‘rtasidagi qarzlarni majburiy undirish funksiyasini o‘z zimmasiga olmoqda.
Asosiy yangilik:
O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-1108-sonli Qonuniga muvofiq, Soliq kodeksining 121-moddasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi. Endilikda korxonalar kontragentlardan debitorlik qarzdorligini undirish bo‘yicha Soliq qo‘mitasiga yozma ariza bilan murojaat qilishlari mumkin.Qonunchilikda nimalar o‘zgardi?
Ilgari mas’uliyatsiz kontragentdan qarzlarni undirishning yagona yo‘li sudga murojaat qilish edi — bu uzoq davom etadigan, qimmat va har doim ham natija bermaydigan jarayon edi. Toshkentdagi va butun O‘zbekistondagi ko‘plab korxonalar yillab o‘z mablag‘larini qaytara olmay kelishgan.
Huquqiy asos: O‘zbekiston Respublikasining 25.12.2025 dagi O‘RQ-1108-sonli Qonuni — O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 121-moddasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar.
Endi, agar kontragentingiz o‘z majburiyatlarini bajarmasa, siz to‘g‘ridan-to‘g‘ri Soliq qo‘mitasiga murojaat qilishingiz mumkin. Soliq organlari qarzdorni mustaqil ravishda xabardor qiladi va e’tirozlar bo‘lmagan taqdirda uning bank hisobvarag‘iga inkasso qo‘yadi.
Ariza topshirish uchun majburiy shartlar
⚠️ Muhim shart: Ushbu mexanizmdan foydalanish uchun korxonangizning soliqdan qarzdorligi bo‘lishi kerak. Agar soliq qarzi bo‘lmasa — Soliq qo‘mitasi orqali undirish tartibi qo‘llanilmaydi.
Bu mantiqan to‘g‘ri: soliq organlari korxona o‘z pulini olib, byudjet oldidagi soliq qarzini uzishidan manfaatdor.
Qanday hujjatlarni tayyorlash kerak?
Yozma ariza
Vaziyat va qarz miqdorini bayon qilgan holda Soliq qo‘mitasiga murojaatnoma tuzing.
Kontragent bilan shartnoma
Tomonlar o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarni tasdiqlovchi shartnoma nusxasini ilova qiling.
Soliishtirma dalolatnoma
Muhim: solishtirma dalolatnoma (akt sverki) faqat siz tomondan imzolangan bo‘lishi yetarli.
Undirishning bosqichma-bosqich jarayoni
Jami muddat: taxminan 13 ish kuni.
Yangi mexanizmning afzalliklari
Qachon mutaxassislarga murojaat qilish kerak?
Jarayon oddiy ko‘rinsa-da, hujjatlarni to‘g‘ri rasmiylashtirish hal qiluvchi ahamiyatga ega. TURAN OS mutaxassislari sizga yordam beradi:
- Arizani to‘g‘ri tuzishda.
- Qonuniy solishtirma dalolatnomani tayyorlashda.
- Pul mablag‘lari kelib tushguncha jarayonni kuzatib borishda.