Yangiliklar
04/24/2026O‘zbekistonda soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash: 2026-yilda javobgarlik qanday kuchaytirildi?
O‘zbekistonda soliqlar va yig‘imlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash, shuningdek, daromadlarni qasddan yashirish uchun javobgarlik sezilarli darajada kuchaytirildi. O‘zgarishlar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga (MJtK) va Jinoyat kodeksiga kiritildi. TURANOS ekspertlari barcha asosiy tuzatishlarni tahlil qilib chiqishdi.
Qaysi qonun va qachon qabul qilindi?
O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 25-dekabrdagi 1108-sonli Qonuni bilan MJtKning 174-moddasi va Jinoyat kodeksining 184-moddasiga muhim o‘zgarishlar kiritildi. Tuzatishlar soliqlarni to‘lashdan qasddan bo‘yin tovlaganlik uchun jarimalar miqdorini sezilarli darajada oshirdi.
10 yildan ortiq tajribaga ega TURANOS kompaniyasi ushbu o‘zgarishlarni sinchiklab tahlil qildi va siz uchun to‘liq qo‘llanmani tayyorladi.
MJtK 174-modda — ma’muriy javobgarlik
Foyda (daromad) yoki boshqa soliqqa tortish ob’ektlarini qasddan yashirish yoki kamaytirib ko‘rsatish sezilarli darajada oshirilgan miqdordagi jarimaga sabab bo‘ladi:
| Toifalar | Avval | Yangi (2025-yildan) | Natija |
|---|---|---|---|
| Fuqarolar (oddiy holat) | 10 BHM | 15–25 BHM | 2.5 baravar o‘sish |
| Mansabdor shaxslar | 15 BHM | 25–50 BHM | 3 baravar o‘sish |
| Mansabdor shaxslar (yirik miqdor) | 30 BHM | 50–100 BHM | Maksimal |
Ma’lumot uchun: 2025-yilda BHM (bazaviy hisoblash miqdori) 340 000 so‘mni tashkil etadi. Mansabdor shaxs uchun yirik miqdordagi qoidabuzarlik uchun maksimal ma’muriy jarima 34 000 000 so‘mgacha yetadi.
Jinoyat kodeksining 184-moddasi bo‘yicha jinoiy javobgarlik
Endilikda soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash ancha qattiqroq, hatto ozodlikdan mahrum qilishgacha jazolanadi:
- Yirik miqdorda: 100-150 BHM miqdorida jarima yoki 1-3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.
- Ancha yirik miqdorda: 200-300 BHM miqdorida jarima yoki 3-5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.
- Juda ko‘p miqdorda: 300-600 BHM miqdorida jarima yoki 5-7 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.
2025-YILDAN BOSHLAB
Ozodlikni cheklash va 7 yilgacha haqiqiy ozodlikdan mahrum qilish jazosi joriy etildi. Bungacha moddalarda asosan jarimalar yoki axloq tuzatish ishlari ko‘zda tutilgan edi.
Kimlar xavf ostida?
- Soliq hisobotlarida daromadlarni to‘liq ko‘rsatmayotgan tadbirkorlar
- Elektron hisob-fakturalarni (EHF) xato rasmiylashtirayotgan kompaniyalar
- Ish haqini "konvertda" to‘layotgan ish beruvchilar
- Direktorlar va bosh buxgalterlar — mas’ul shaxslar sifatida
Qanday qilib qonuniy ravishda jarimadan qochish mumkin?
MJtKning 271-moddasiga ko‘ra, agar huquqbuzarlik birinchi marta sodir etilgan bo‘lsa va 30 kun ichida bartaraf etilsa, ma’muriy jazodan qutulish mumkin.
2025-yil 20-avgustdagi Farmonga muvofiq imtiyozlar:
- Muddati o‘tganlik uchun jarima 5 kun davomida qo‘llanilmaydi (agar oxirgi 3 oyda intizom bo‘lgan bo‘lsa).
- Hisobotlarni kech topshirganlik uchun jarimalar kamaytirildi (mansabdor shaxslar uchun 3 BHMgacha).
TURANOS buxgalteriya autsorsingi
Soliq qonunchiligi tobora murakkablashib bormoqda. Biz quyidagilarni ta’minlaymiz:
- Himoya: O‘zgarishlarni kuzatish va EHFdagi xatolarni bartaraf etish.
- Optimallashtirish: Soliq yukini qonuniy ravishda kamaytirish.
- Hamrohlik: Soliq tekshiruvlarida to‘liq qo‘llab-quvvatlash.