O‘zbekistonda norezidentlardan xizmatlar importi: soliq risklari va rasmiylashtirish qoidalari

Ko‘pgina kompaniyalar xorijiy kontragentlar bilan ishlashda soliq majburiyatlarini bilmasliklari sababli jiddiy jarimalarga duch kelishmoqda. Tekshiruvlar davomida qo‘shimcha soliq hisoblanishini oldini olish uchun xizmatlar importiga soliq solish mexanizmini tushunish muhimdir.

Xorijiy hamkorlar bilan ishlashda keng tarqalgan xatolar

O‘zbekiston kompaniyasi xorijiy pudratchiga xizmat haqi to‘laganda, unda soliq agenti majburiyatlari yuzaga keladi. Eng ko‘p uchraydigan muammolar qatoriga quyidagilar kiradi:

• Mablag‘ni xorijga o‘tkazgandan so‘ng QQS va daromad solig‘ini to‘lamaslik.
• Norezident tomonidan Soliq kodeksining 358-moddasi talablariga javob bermaydigan rezidentlik sertifikatini taqdim etilishi.
• Shartnomaning YEISVOT (EEISVO) tizimida ro‘yxatdan o‘tkazilmaganligi.
• QQSni to‘lash, ammo keyinchalik uni hisobga (zachyot) olmaslik.

Xizmatlar importiga soliq solish mexanizmi

O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 241-moddasiga binoan, agar xizmatni amalga oshirish joyi O‘zbekiston deb tan olinsa, xaridorda ikkita majburiyat yuzaga keladi:

1. QQS (to‘lov kodi 29): Stavka summaidan 15% ni tashkil qiladi. Ushbu summa keyinchalik hisobga olinishi mumkin.

2. Norezidentning daromad solig‘i (to‘lov kodi 137): Stavka 10% dan 20% gacha o‘zgaradi. Agar kontragent to‘g‘ri rezidentlik sertifikatini taqdim etsa, ushbu soliqni 0% ga tushirish mumkin.

Rasmiylashtirish bo‘yicha bosqichma-bosqich ko‘rsatma

Tahlil va amaliyot

Statistikaga ko‘ra, barcha qo‘shimcha hisoblangan soliqlarning uchdan bir qismidan ko‘prog‘i (38%) rezidentlik sertifikatining qonunchilik normalariga mos kelmasligi bilan bog‘liq. Xatolarning yana 27 foizi QQSni o‘z vaqtida hisobga olmaslikka tegishli. Tashqi iqtisodiy faoliyatni yuritishga professional yondashuv ushbu risklardan qochish va soliq yukini optimallashtirish imkonini beradi.